Nieuw Samenwerkingsprotocol tussen de IGZ en het OM roept vragen op over demarcatie strafrecht en medisch tuchtrecht

Nieuw Samenwerkingsprotocol tussen de IGZ en het OM roept vragen op over demarcatie strafrecht en medisch tuchtrecht

Over de dunne scheidslijn tussen het strafrecht en het medisch tuchtrecht is op deze kennispagina al eerder geschreven, bijvoorbeeld in de context van het voornemen van de minister van VWS om strafrechtelijk handelen onder het regime van het medisch tuchtrecht te brengen dat een BIG-geregistreerd beroepsbeoefenaar in de privésfeer heeft begaan. Het onlangs aangescherpte “Samenwerkingsprotocol gezondheidszorg tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het Openbaar Ministerie” roept de vraag op hoe ver de tentakels van het medisch tuchtrecht zich in dit kader in de nabije toekomst zullen gaan uitstrekken.    

Voor de beantwoording van deze vraag is vooral de (fors uitgebreide) Informatieparagraaf bij het Samenwerkingsprotocol van belang. Hierin is onder andere opgenomen dat bij de IGZ behoefte bestaat aan verstrekking door het Openbaar Ministerie (OM) van gegevens over veroordelingen ter zake van in de privésfeer gepleegde strafbare feiten “waarbij het functioneren als zorgverlener mogelijk in het geding is”. In dergelijke gevallen zou de Inspectie in theorie met enige kans op succes een tuchtzaak tegen de betreffende  zorgverlener aanhangig kunnen maken.

Voor de vraag wanneer het OM gegevens over strafrechtelijke veroordelingen – op eigen initiatief of op verzoek – aan de IGZ zou mogen verstrekken wordt vervolgens in het Informatieprotocol aansluiting gezocht bij artikel 39 f eerste lid onder c van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens. Dit artikel bepaalt dat het Openbaar Ministerie strafvorderlijke gegevens aan de IGZ ter beschikking kan stellen “voor zover dit noodzakelijk is met het oog op een zwaarwegend algemeen belang” en met het oog op “het uitoefenen van toezicht op het naleven van regelgeving”.

Of in een concreet geval van een “zwaarwegend algemeen belang” sprake is moet door het OM worden beoordeeld met inachtneming van de Aanwijzing Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens. Hierin staat onder andere te lezen dat in iedere afzonderlijke situatie een belangenafweging plaats dient te vinden en dat bij de beoordeling van de vraag of gegevens wel of niet moeten worden verstrekt te allen tijde de beginselen van proportionaliteit, subsidiariteit en noodzakelijkheid in acht moeten worden genomen.

In geval van “ernstige zedendelicten” en “voltooide levensdelicten” – dit zijn de voorbeelden die zowel in de Informatieparagraaf van het nieuwe Samenwerkingsprotocol alsook in de Beleidsbrief van de Minister van 2 december 2014 worden genoemd – zal de in dit kader te maken afweging vrij overzichtelijk zijn en waarschijnlijk in slechts een beperkt aantal gevallen aanleiding geven tot nadere discussie.

De Informatieparagraaf gaat echter verder: ook “andere feiten” die “relevant worden geacht door de IGZ” kunnen aan de IGZ worden gemeld. In geval van twijfel “of het feit relevant is voor de beroepsuitoefening van de betreffende zorgverlener” schrijft de Informatieparagraaf voor dat het OM “afstemming zal zoeken met medewerkers van de IGZ”.

Hoe deze afstemming precies plaats zal moeten vinden en op basis van welke criteria vervolgens bepaald zal worden of het betreffende feit wel of niet “relevant” is voor de beroepsuitoefening van de zorgverlener in kwestie – op deze vragen geeft de Informatieparagraaf bij het aangescherpte Samenwerkingsprotocol helaas geen antwoord.

Het zal dan ook vermoedelijk vooralsnog aan de medisch tuchtcolleges zélf zijn om de genoemde  vragen “indirect” te beantwoorden, en wel als impliciet onderdeel van de beoordeling of in een concrete door de IGZ aanhangig gemaakte tuchtzaak het gewraakte handelen wel of niet onder de reikwijdte van de tweede tuchtnorm kan worden gebracht.

Vooralsnog lijken echter ook de medisch tuchtcolleges nog zoekende te zijn naar een precieze demarcatie van hun eigen werkgebied, zoals mijn kantoorgenoot Steef Verheijen onlangs aan de hand van een treffend voorbeeld heeft geïllustreerd. De pennen over dit onderwerp zullen dan ook vermoedelijk nog wel enige tijd in beweging blijven.

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
Naar boven scrollen