Tuchtrechter biedt arts weinig ruimte voor doorbreking blokkeringsrecht

Tuchtrechter biedt arts weinig ruimte voor doorbreking blokkeringsrecht

In dit artikel bespreek ik een lezenswaardige uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg te Eindhoven d.d.10 mei 2012, die in de Medisch Contact (een weekblad voor artsen) van 6 maart jl. terecht onder de aandacht is gebracht. Het Tuchtcollege ziet zich in die zaak voor de vraag gesteld of de psychiater in kwestie (verweerster in de tuchtzaak) terecht het beroep van klaagster op het blokkeringsrecht doorbroken heeft.

 

De feiten

De rechtbank had aanwijzingen dat de twee kinderen van klaagster en haar ex-echtgenoot klem en verloren raakten door de ouderstrijd tussen hen beiden. Naar aanleiding daarvan verzocht de rechtbank de Raad voor de Kinderbescherming (de Raad) om een raadsonderzoek en het (laten) uitvoeren van een psychodiagnostisch onderzoek naar de minderjarige kinderen. Tevens werd besloten om bij de ouders een multidisciplinair psychodiagnostisch onderzoek te doen, waarbij zowel een psycholoog als een psychiater zou worden geconsulteerd.

Verweerster in de tuchtzaak heeft het psychiatrisch onderzoek (naar de psychiatrische toestand en de opvoedingsvaardigheden van klaagster en haar ex-echtgenoot) voor haar rekening genomen. Bij de start van het onderzoek is klaagster door verweerster gewezen op haar blokkeringsrecht (art. 7:464 lid 2, aanhef en sub b BW). Dit recht houdt in dat klaagster, na kennisname van de uitslag en de gevolgtrekking van het onderzoek, kan en mag beslissen dat hiervan geen mededeling aan anderen – zoals in dit geval de Raad – wordt gedaan.

Verweerster kwam in haar conceptrapport tot de conclusie dat bij klaagster sprake was van een persoonlijkheidsstoornis. Na kennisname van dit rapport heeft (de advocaat van) klaagster aan verweerster laten weten dat zij een beroep doet op haar blokkeringsrecht.

Vervolgens heeft de Raad contact opgenomen met verweerster en laten weten dat de uitkomsten van het onderzoek essentieel waren voor het nemen van beslissingen over de opvoedsituatie van de kinderen. Om zijn betoog kracht bij te zetten heeft de Raad verweerster (onder meer) gewezen op art. 1:240 BW waarin de bevoegdheid is opgenomen om de geheimhoudingsplicht te doorbreken indien dit noodzakelijk is voor de uitoefening van de taken van de Raad. Verder heeft de Raad verweerster erop gewezen dat zij een afweging moet maken tussen het honoreren van het blokkeringsverzoek en de belangen van de kinderen. Daarbij heeft de Raad benadrukt dat verweerster, als onderzoekster, mede verantwoordelijk is voor de veiligheid en de ontwikkeling van de kinderen. Al met al oefende de Raad een behoorlijke druk uit op verweerster om haar rapport toch te verstrekken.

Uiteindelijk heeft verweerster – na een afweging van alle belangen – besloten om haar rapport tóch naar de Raad te sturen. Kort daarna zijn de kinderen uit huis geplaatst en heeft de Raad geadviseerd klaagster te ontzetten uit het ouderlijk gezag.

 

De tuchtklacht en het verweer

Klaagster heeft vervolgens een tuchtklacht ingediend tegen verweerster. Zij klaagde onder meer dat verweerster het door klaagster geblokkeerde rapport toch aan de Raad heeft verzonden, zonder klaagster daarvan in kennis te stellen. In de tuchtprocedure voert verweerster, met een beroep op art. 1:240 BW, het verweer dat zij het belang van de kinderen heeft laten prevaleren omdat zij vreesde voor het leven van de kinderen. Verweerster stelt dat zij klaagster hiervan niet op de hoogte heeft gesteld omdat zij de gevolgen daarvan niet goed kon inschatten.

 

Het oordeel

Het Tuchtcollege stelt voorop dat art. 1:240 BW verweerster, als rapporteur, geen vrijbrief geeft om de op haar rustende geheimhoudingsplicht te doorbreken. Naar het oordeel van het Tuchtcollege moet er een afweging plaatsvinden tussen het belang van de kinderen en het belang dat het beroepsgeheim beoogt te beschermen.

Vervolgens maakt het Tuchtcollege duidelijk dat doorbreking van het blokkeringsrecht zonder meer geoorloofd zou zijn geweest als er daadwerkelijk (gegronde) vrees bestond voor het leven van de kinderen. Het Tuchtcollege overweegt dat hiervan in de onderhavige zaak geen sprake was. Het enkele feit dat verweerster ernstige zorgen had over de opvoedingssituatie van de kinderen levert onvoldoende grond op voor doorbreking van het blokkeringsrecht. Klaagster mocht er, aldus het Tuchtcollege, op vertrouwen dat zij haar blokkeringsrecht zou kunnen effectueren.

Het Tuchtcollege legt verweerster de lichtst mogelijke maatregel (een waarschuwing) op. Interessant is vooral ook de ‘overweging ten overvloede’ waarmee de Raad zijn uitspraak besluit:

“Het college overweegt daarbij dat verweerster met betrekking tot het blokkeringsrecht een buitengewoon moeilijke afweging heeft moeten maken; het college hecht er voorts aan op te merken, dat naar zijn oordeel verweerster bij het maken van deze afweging integer heeft gehandeld .”

 

Tot slot

Het Tuchtcollege maakt duidelijk dat doorbreking van het blokkeringsrecht en daarmee doorbreking van de geheimhoudingsplicht slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden geoorloofd is. Is van dergelijke omstandigheden geen sprake, dan levert doorbreking van het blokkeringsrecht een tuchtrechtelijk verwijt op. De ‘overweging ten overvloede’ laat naar mijn mening wel mooi zien dat het Tuchtcollege zich heel goed realiseert dat het voor een individuele arts in een individueel geval niet altijd eenvoudig is om strikt vast te houden aan wat naar de letter van de wet of de tuchtrechtspraak de juiste handelwijze is. Hoewel het de tuchtrechter siert om te benoemen dat verweerster wel ‘integer’ heeft gehandeld, is dit voor de gesanctioneerde arts per saldo natuurlijk slechts een doekje voor het bloeden.

Ook voor andere artsen is deze uitspraak niet onverdeeld gelukkig. Per saldo levert die de arts immers alleen maar meer rechtsonzekerheid op omdat hij uiteindelijk degene is die moet beslissen of hij het blokkeringsrecht al dan niet doorbreekt.

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
Naar boven scrollen